Η στεφανιαία νόσος (ΣΝ) και το εγκεφαλικό - οι δύο κορυφαίες αιτίες θανάτου και αναπηρίας στην Ευρώπη - ανέρχονται σε πάνω από 170 δισεκατομμύρια ευρώ σε κόστος υγειονομικής περίθαλψης. Ωστόσο, δεκάδες χιλιάδες από αυτούς τους θανάτους από καρδιαγγειακή νόσο (CVD) θα μπορούσαν να προληφθούν.

Ο ολοένα και πιο γηράσκων ευρωπαϊκός πληθυσμός καθιστά επιτακτική την εύρεση λύσεων βασισμένων σε στοιχεία για ακριβή και έγκαιρη διάγνωση, καθώς και καλύτερη κλινική διαχείριση της καρδιαγγειακής νόσου.

Το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο EPIC-CVD (Ατομική αξιολόγηση κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου: προσαρμογή στοχευμένων και οικονομικά αποδοτικών προσεγγίσεων στους διαφορετικούς πληθυσμούς της Ευρώπης) δημιουργήθηκε για να παρέχει στους κλινικούς ιατρούς και στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής εξατομικευμένα προγνωστικά εργαλεία.

Ο στόχος του EPIC-CVD ήταν να βασιστεί σε προηγούμενες έρευνες στην πρόβλεψη κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου χρησιμοποιώντας πληθυσμιακούς πόρους, τεχνολογίες βιοδεικτών και μεταφραστικές μελέτες. Η πανευρωπαϊκή πολυεπιστημονική κοινοπραξία περιελάμβανε 28 εταίρους από 10 ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίοι εστίασαν την εμπειρία τους στη μεταφραστική έρευνα, την επιδημιολογία και τη διαγνωστική τεχνολογία.

Οι εταίροι του έργου εντόπισαν 11.000 περιπτώσεις εγκεφαλικού και ανέσυραν τα βιολογικά τους δείγματα για έλεγχο, καθιστώντας το μια από τις μεγαλύτερες επιδημιολογικές μελέτες για το εγκεφαλικό. Εξέτασαν επίσης τα περισσότερα από τα 42.000 δείγματα για διατροφικούς βιοδείκτες όπως λιπαρά οξέα, βιταμίνη C, μεταβολίτες της βιταμίνης D και καροτενοειδή. Κατά τη σύγκριση χρησιμοποιήθηκαν δείγματα από ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο καθώς και αντίστοιχες ομάδες ελέγχου.

Ένας άλλος τομέας εστίασης ήταν ο εντοπισμός βιοδεικτών της «φύσης», όπως οι γενετικές παραλλαγές, το μήκος των τελομερών και τα συστατικά στον κυκλοφορούντα ορό. Οι ερευνητές ανέπτυξαν και δοκίμασαν έναν ποσοτικό προσδιορισμό αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης μονόχρωμου πολλαπλού υψηλής απόδοσης ειδικά για το μήκος των τελομερών λευκοκυττάρων. Πιλοτικές δοκιμές σε 40.000 συμμετέχοντες στο EPIC-CVD απέδειξαν την αποτελεσματικότητα αυτής της ανάλυσης έναντι του Southern blotting, της τρέχουσας τεχνικής «χρυσού προτύπου».

Μία από τις βασικές πτυχές του έργου περιελάμβανε τη διασφάλιση της χρησιμότητας της κλινικής και δημόσιας υγείας των νέων βαθμολογιών κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου. Μέσω συστηματικών ανασκοπήσεων, οι επιστήμονες επέλεξαν τις πιο υποσχόμενες τροποποιήσιμες βαθμολογίες κινδύνου και μεθοδολογίες για την πρόβλεψη του κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου. Έγιναν σημαντικές προόδοι όσον αφορά τις αναλύσεις κόστους-αποτελεσματικότητας και την ανάπτυξη ενός εργαλείου αξιολόγησης καρδιαγγειακού κινδύνου.

Ένα σημαντικό επίτευγμα ήταν η επιτυχής απόκτηση ηθικής έγκρισης για την τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή – INFORM, η οποία αξιολόγησε την κλινική εφαρμογή των βαθμολογιών κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου σε 1.000 ασθενείς.

Ο μοναδικός μεγαλύτερος αντίκτυπος του EPIC-CVD ήταν να παρέχει στους κλινικούς γιατρούς και στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής μια λίστα επιλογών βασισμένη σε στοιχεία. Αυτά αφορούν στοχευμένες και οικονομικά αποδοτικές προσεγγίσεις κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου. Αυτές οι επιλογές είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των διαφορετικών πληθυσμών της Ευρώπης και θα συμβάλουν στην υγεία και την ευημερία των πολιτών, καθώς και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της καινοτομίας και της έρευνας εντός της ΕΕ.

Συνεργαζόμενα Κέντρα:

(πηγή: https://cordis.europa.eu/project/id/279233)

VITAS AS, Νορβηγία https://www.vitas.no/

Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, Ολλανδία https://www.umcutrecht.nl/nl

Τμήμα Χειρουργικής, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Malmö, Πανεπιστήμιο Lund, Malmö, Σουηδία https://www.medicin.lu.se/

Συμβούλιο Ιατρικής Έρευνας, Ηνωμένο Βασίλειο https://www.ukri.org/councils/mrc/

Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο – IARC, Λυών, Γαλλία, www.iarc.fr

Ίδρυμα IIGM, Ιταλία https://www.iigm.it/site/

Deutsches Institut für Ernährungsforschung Postdam-Rehbruecke, Πότσνταμ, Γερμανία www.dife.de

Imperial College London – ICL, Λονδίνο, UK https://www.imperial.ac.uk/

Escuela Andaluza de Salud Publica SA, Ισπανία https://www.easp.es/

Τμήμα Επιδημιολογίας, Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας, Πανεπιστήμιο Aarhus, Aarhus, Δανία www.au.dk

Τμήμα Δημόσιας Υγείας και Κλινικής Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Umeå, Σουηδία www.umu.se

Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος – RIVM, Bilthoven, Ολλανδία www.rivm.nl

Ο Καγκελάριος, Δάσκαλος και Υπότροφοι του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Ηνωμένο Βασίλειο https://www.ox.ac.uk/

Dipartimento di Medicina Clinica e Sperimentale, Universita di Napoli, Federico II, Νάπολη, Ιταλία https://www.unina.it/-/768586-dipartimento-di-medicina-clinica-e-chirurgia

Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο, Χαϊδελβέργη, Γερμανία www.dkfz.de

Department of Predictive and Prevention Medicine, Fondazione, IRCCS Istituto Nazionale dei Tumori, Μιλάνο, Ιταλία https://www.istitutotumori.mi.it/

Ινστιτούτο Κοινοτικής Ιατρικής, Πανεπιστήμιο του Tromsø, Νορβηγία https://uit.no/startsida

Asosciacion Instituto Biodonstia, Ισπανία https://www.biodonostia.org/

Fundacion Publica Miguel Servet, Ισπανία https://www.navarrabiomed.es/en/navarrabiomed/fundacion-miguel-servet

Τμήμα Επιδημιολογίας, Consejería de Sanidad y Consumo, Μούρθια, Ισπανία http://www.carm.es/web/pagina?IDCONTENIDO=1&IDTIPO=180

Μονάδα Μοριακής και Διατροφικής Επιδημιολογίας – ISPO, Ινστιτούτο Πρόληψης και Έρευνας Καρκίνου, Φλωρεντία, Ιταλία https://www.ispro.toscana.it/

Consejería de Salud y Servicios Sanitarios de Asturias, Οβιέδο, Ισπανία https://www.asturias.es/

Το Πανεπιστήμιο του Όκλαντ https://www.auckland.ac.nz/en.html

Rand Europe Community Interest Company, Ηνωμένο Βασίλειο https://www.rand.org/

Ίδρυμα για τη Γονιδιωματική και την Υγεία του Πληθυσμού, Ηνωμένο Βασίλειο https://www.phgfoundation.org/

AIRE ONLUS- Associazione Iblea per la Ricerca Epidemiologica https://www.aireetsragusa.org/

Organismo Autonomo Instituto de Salud Pública y Laboral de Navarra, Gobierno de Navarra, Παμπλόνα, Ισπανία http://www.navarra.es/home_es/Gobierno+de+Navarra/Organigrama/Los+departamentos/Salud/Organigrama/Estructura/+ Instituto+Navarro+de+Salud+Publica/portada+ISP.htm

Nightingale Health OYJ, Φινλανδία https://nightingalehealth.com/

Χρηματοδότηση:

Ευρωπαϊκή Επιτροπή CORDIS FP7-HEALTH HEALTH.2011.2.4.2-2 - Μελέτες αξιολόγησης και επικύρωσης κλινικά χρήσιμων βιοδεικτών στην πρόληψη και διαχείριση καρδιαγγειακών παθήσεων. ID σύμβασης επιχορήγησης: 279233